“Ede doet met voedsel wat andere steden nog lang niet doen. Nergens. Niet in Nederland en ook niet in andere landen. De wethouders en de ambtenaren laten zien dat voedsel niet alleen om op te eten is.’’ Dit zegt Jeroen Candel, universitair docent bestuurskunde, gespecialiseerd in voedselbeleid aan de Wageningen Universiteit. 

'Ik bekijk het voedselbeleid van de gemeente Ede op een wetenschappelijke manier, vanuit het vakgebied bestuurskunde. Tot voor kort bestond voedselbeleid alleen op papier, als wetenschappelijk begrip. De laatste jaren proberen steeds meer overheden te komen tot geïntegreerd beleid. Dat is logisch want voedsel valt niet in één beleidsterrein. Het doorkruist alles. Voedsel heeft verbinding met landbouw, gezondheid, handel, energie, milieu, volksgezondheid, ontwikkelingshulp. Noem maar op.’

Pionieren

'Ede loopt echt voorop met voedselbeleid. Nationaal en internationaal. Dat is pionieren. De Nederlandse overheid komt naar Ede om inspiratie op te doen voor de nationale voedselagenda. Dat is mooi, maar dat maakt het ook moeilijk. Want er zijn weinig goede voorbeelden om je aan op te trekken. Niet in Nederland, maar ook niet elders op de wereld. Anderen gemeenten hebben wel voedselbeleid op papier, maar het is onduidelijk hoe ze er invulling aan geven. In Noorwegen is er wel al heel lang een geïntegreerd voedselbeleid, maar de nadruk ligt daar op volksgezondheid. In andere landen als het Verenigd Koninkrijk, Zweden, Canada en de Verenigde Staten is de discussie over voedselbeleid wel gestart, maar zit het nog in een agendavormende fase. Nederland is een stapje verder, omdat we hier al werken aan concreet beleid en de uitvoering daarvan.’'

'Misschien lijkt het oneerbiedig, maar Ede en food vormen één groots experiment. We zien hier hoe voedselbeleid van een papieren werkelijkheid verandert in voor iedereen tastbare realiteit.’

Ede ademt food

'Dat Ede voedselbeleid integraal aanpakt, laat zich verklaren door het verleden. Alles hier ademt food uit. De agrarische omgeving en geschiedenis, de aanwezigheid van hoogwaardige kenniscentra op het gebied van voeding, de nabijheid van Wageningen Universiteit. Voeding en Ede is een ontzettend logische combi. Deze gemeente verloor in het verleden veel werkgelegenheid door de sluiting van de kazernes en de Enka. Men beseft dat een geïntegreerde visie op voedsel ook slagkracht geeft op het gebied van werkgelegenheid en welzijn.’

Eigenaarschap delen

De gemeente jaagt het voedselbeleid aan. Ze faciliteert, creëert kaders. Maar de gemeente heeft beperkte middelen. Ondernemers en de samenleving zelf beschikken over veel meer middelen.  Bedrijven, zorginstellingen en scholen moeten met voedselbeleid aan de slag. Zij kunnen zoveel kansen zien. De gemeente moet het eigenaarschap daarom delen met de Edese samenleving. Dat wakkert initiatieven aan van ondernemers. Het stimuleert tot samenwerking tussen ondernemers en onderzoekers. Voedselbeleid werkt dan ook verbindend en reikt mogelijkheden aan om ideeën en idealen vorm te geven.’’

Kansen voor Ede

'De grote uitdaging voor Ede is om het voedselbeleid concreet te maken, met continuering op de lange termijn. Er ligt een mooi voedselvisie. En nu verder. Maak food zichtbaar in de openbare ruimte. Versterk het vestigingsklimaat voor aan food gerelateerde bedrijven, organiseer of faciliteer evenementen rond food. Daarnaast kan een gemeente meer: regionale ontwikkeling stimuleren en economische lobby voeren op nationaal niveau. Dat laatste geeft indirectere, dus wat minder zichtbare vruchten. Maar ook die zijn nodig. Uiteindelijk moet iedere Edenaar weten: Wij staan in Ede voor food en daar zijn we trots op.'