Op 24 november 2016 verscheen het boek Boeren in de FoodValley: een serie portretten van boeren uit regio FoodValley, met name uit Ede. Schrijfster Janneke Blijdorp, sinds 1994 inwoner van de gemeente Ede, vertelt hoe ze ertoe kwam dit boek te schrijven. 

“Ik ben opgegroeid op een akkerbouwbedrijf in de kop van Noord Holland. Pas later zag ik in wat voor rijkdom je meekrijgt als je opgroeit op een boerderij. Na mijn studie aan de Hogere Landbouwschool werkte ik een aantal jaren als ontwikkelingswerker in Afrika. Dat verrijkte mijn zicht op het ‘wereldvoedselvraagstuk’ en wat landbouw is enorm.”

Landbouw en voedsel

Tussen 1994 en 1998 werkte Janneke bij de gemeente Ede als hoofd Buitengebied. In die tijd telde Ede nog zo’n 2500 boerenbedrijven. Nu zijn dat er nog ongeveer 600. “Hoewel ik niet meer bij de gemeente Ede werk, bleef ik hier wel met mijn gezin wonen. En ik ben nog steeds geïnteresseerd in de samenhang tussen ontwikkelingen op het gebied van landbouw, natuur, platteland en voedsel.”

Discussies

Janneke vertelt dat er veel discussies over de gewenste koers van landbouw en voedselvoorziening. “Deze worden vaak versimpeld: voorstanders van normale landbouw en biologische landbouw staan dan loodrecht tegenover elkaar. De werkelijkheid is echter veel minder zwart–wit. Na de zoveelste discussie in de kranten tussen de twee soorten landbouw, wilde ik een boek schrijven over de enorme diversiteit in de landbouw.”

Betekenis en waarde

Janneke vervolgt: “Kort daarna las ik een rapport van een grote bank over de kracht en de uitdagingen van de economie in regio Food Valley. De primaire landbouw, kwam er bekaaid vanaf: ‘het aantal boerenbedrijven in de regio neemt ook de komende jaren in rap tempo af; de economische betekenis van de boerenbedrijven voor de economie van de regio zal eveneens verder afnemen’.” Ook werd in het rapport gewezen op de milieuproblemen van boerenbedrijven. “Ik las dat dit negatieve impact heeft op het imago van de regio en het merk FoodValley. Ik dacht: ‘Is dit alles wat er te melden is over de betekenis en de waarde van de landbouw en de boeren voor de regio?’”

Boereninkomen onder druk

Overal in Europa, maar ook elders in de wereld, staan de boereninkomens onder druk. Het is al lang niet meer vanzelfsprekend dat kinderen het bedrijf over nemen van hun ouders. Janneke legt uit: “Bedrijven zijn vaak te klein om ook in de toekomst een reëel inkomen mee te verdienen. En voor grote intensieve bedrijven is zoveel kapitaal nodig, dat je je hele leven hard moet werken om de schulden af te lossen en je broers en zussen uit te kunnen kopen. Steeds meer mogelijke opvolgers deinzen daarvoor terug. Wie wil er tegenwoordig nog boer worden? Schipperen tussen de eisen van de grillige internationale markten, een kritische samenleving en een toenemend aantal wetten en voorschriften.”
Janneke Blijdorp vroeg zich af wat dit complexe speelveld betekent voor het leven van de boeren en hun gezinnen. “Hoe vertalen ze al die vaak tegenstrijdige eisen naar hun bedrijf? Wat motiveert en inspireert hen om boer te zijn en te blijven?. Ik besloot het hen zelf te vragen. Samen met een bevriende fotograaf ging ik de boer op. Boeren vormen de oorsprong van onze regio en hun verhalen maken deel uit van de identiteit van wat FoodValley is. Ze horen thuis in het grotere verhaal wat ‘Food voor Ede en de wereld doet’.”

Diversiteit boerengilde

De vijftien mensen en bedrijven die Janneke uitkoos, staan symbool voor de diversiteit in het boerengilde in de regio: “Biologische en reguliere boeren, grote en kleine bedrijven, boeren die produceren voor de wereldmarkt en boeren die produceren voor de regio of een combinatie van beiden. Boeren die de weg van de techniek hebben gekozen om duurzaam te produceren en boeren die zich vooral laten inspireren door de werking van de natuur.
De passie voor hun werk en manier van leven is wat alle vijftien boeren bindt. Maar de grote verscheidenheid in manieren van werken, is misschien wel het belangrijkste antwoord op de vraag ‘wat het boerengilde voor Food in Ede en omstreken doet’.”  

Meer informatie

Het boek is te koop in de boekwinkels in Ede en omgeving, of te bestellen bij Janneke Blijdorp of de uitgever